Shih burimin për Acidi

'''Acidi''' është komponim kimik, zakonisht i lëngshëm, me shije të thartë e veti gërryese, që përmban [[hidrogjen]] dhe që në reaksion me metalet jep kripëra. Varësisht nga bashkimi kimik dallohen edhe acidet, ndër më të njohurit janë [[Acidi sulfurik]], [[Acidi yndyror]] apo [[Acidi organikë]]. Gjithashtu kemi hidroacide dhe oksiacide. Acidet ne uje rrisin perqendrimin e joneve te hidrogjenit.

Acidet që në përbërjen e tyre kanë atome të oksigjenit quhen acide oksigjenike, kurse ato që nuk kanë atome të oksigjenit quhen acide jooksigjenike.

== Emërtimi i acideve (Nomenklatura) ==
Emërtimi i acideve jooksigjnike bëhet ashtu që emrit të jometalit që e krijon acidin i shtohet prapashtesa "hidrik".Keto acide quhen ndryshe acide hidrike, per shkak te permbajtjes se Hidrogjenit ne fillim te cdo formule.Për shembull:

: '''HCl''' – [[acidi klorhidrik]]
: '''HI''' – [[acidi jodhidrik]]

Emërtimi i acideve oksigjenike bëhet në këtë mënyrë: emërtimi i acidit kryesor (themelor) bëhet ashtu që emrit të elementit që e krijon acidin i shtohet prapashtesa "ik".

Acidet marrin pjesë në përbërjen e organizmit të njeriut, burimi kryesor i tyre janë proteinat ushqimore, të cilat përmbajnë grupe sulfate dhe fosfate, prej të cilave me proceset metabolike krijohen acidet <math>H_2SO_4</math>dhe <math>H_3PO_4</math>. Ngarkesa ditore e organizmit me acidet e krijuara në këtë mënyrë është 150 <math>mEq/L</math>.<ref name="UPFM">[http://www.uni-pr.edu/fm/PraktikumiFiziologjisePatologjike.pdf Praktikumi i Fiziologjisë Patologjike - Universiteti i Prishtinës, 2002] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927234013/http://www.uni-pr.edu/fm/PraktikumiFiziologjisePatologjike.pdf |date=27 shtator 2007 }} [[Fakulteti i Mjekësisë]]</ref> 

Acidet gjithashtu ndahen ne ; njebazike,dybazike dhe trebazike.Duhet te kemi kujdes pasi ne nuk duhet ti prekim acidet kurre direkt me dore, pervec rasteve kur jemi udhezuar se eshte e sigurt.

== Ndotja nga Acidet ==
Acidet janë ndotës të mëdhenj të ambienteve. Ato kërkojnë një kujdes të madh nga qeveritaret sepse pasojat vërtet nuk i ndjejmë tani, por në të ardhmen ato janë të pashmangshme.Nje prej pasojave te dukshme qe mund te jete e rreziksHMe ne te ardhmen e afert eshte edhe [[Shiu acidik|shiu acid]].

== Shiko edhe ==
* [[Acidi Folik]]

== Burimi i të dhënave ==
<references /> 

{{kimi-cung}}

[[Kategoria:Kimi]]
[[Kategoria:Ndotje]]
[[Kategoria:Substanca kimike]]